Cách chọn cá tươi là điều mà người dân vùng biển Quảng Ngãi thường truyền cho nhau từ bé. Nhưng không phải ai cũng có thói quen quan sát kỹ. Nhiều khi ta bị lôi cuốn bởi cá bày đẹp trên đá lạnh, mà quên kiểm tra những dấu hiệu quan trọng nhất.
Đội ngũ Naganic xin tóm lại ba chỗ cần nhìn khi áp dụng cách chọn cá tươi: mang, mắt và thịt. Sau đó là vài mẹo mua cá theo mùa để bạn chủ động hơn.
Mang cá và màu sắc
Mang là nơi cho biết rõ nhất cá còn tươi hay không. Hãy nhẹ nhàng nâng nắp mang lên. Cá tươi có mang đỏ tươi hoặc đỏ hồng, ẩm và không có nhớt đục. Cá để lâu thì mang chuyển nâu, xám, có mùi chua.
Đừng vội tin vào màu đỏ rực. Có sạp dùng cách làm tăng màu cho mang trông tươi hơn. Mang tự nhiên thường đỏ hồng đều, còn mang bị tô màu có thể đỏ gắt hoặc loang lổ. Bạn hãy kết hợp thêm mùi.
Thân cá tươi có lớp vảy bám chắc, bóng ánh tự nhiên. Khi nhấc lên, thân cá cứng và hơi cong, đuôi không rũ xuống. Vảy bong tróc nhiều hoặc có vết trầy lớn thường là cá đã bị vận chuyển lâu.
Mùi cá tươi nhẹ, mang chút tanh biển dễ chịu. Mùi tanh nồng hay mùi amoniac là dấu hiệu bạn nên bỏ qua. Đây là mẹo đơn giản nhưng rất hiệu quả.
Mắt cá và độ trong
Mắt cá giống như tấm gương. Cá tươi có mắt trong, lồi nhẹ, con ngươi đen rõ. Khi cá để lâu, mắt đục dần, lõm vào và phủ một lớp màng trắng.
Nhiều người nội trợ có thói quen nhìn mắt cá đầu tiên. Chúng tôi cũng vậy. Tuy nhiên bạn đừng chỉ dựa vào mắt. Một số loại cá như cá đù, cá chim có mắt vốn hơi mờ. Hãy kiểm tra thêm mang và thịt để đảm bảo.
Một lưu ý nữa là với cá đã ướp đá lâu. Đá lạnh có thể làm mắt cá trông còn trong một thời gian dù cá không còn tươi nữa. Lúc này bạn nên ấn vào thân cá để kiểm tra độ cứng.
Thịt cá và độ đàn hồi
Ấn nhẹ ngón tay vào thân cá. Thịt cá tươi đàn hồi, vết lõm biến mất rất nhanh. Cá ươn thì thịt nhão, ấn vào để lại vết lõm khá lâu. Bụng cá tươi căng, không trương phềnh và không chảy dịch.
Nếu mua cá đã phi lê, hãy xem miếng thịt có màu sáng, thớ rõ và có độ bóng ẩm. Thịt cá có mảng thâm đen, thớ rời rạc hoặc bề mặt nhớt thì tránh mua.
Bạn cũng có thể thử cách đơn giản. Thả con cá vào chậu nước sạch. Cá tươi thường chìm hoặc nằm nghiêng, còn cá ươn nổi lên một phần do hơi trong bụng. Cách này chỉ để tham khảo, bạn vẫn cần quan sát các dấu hiệu khác.
Khi mua về, hãy sơ chế và bảo quản sớm. Cá dễ hỏng hơn thịt heo, thịt bò rất nhiều. Bạn có thể tham khảo cách bảo quản thực phẩm tươi trong tủ lạnh để tận dụng hiệu quả ngăn mát.
Mua cá theo mùa biển
Cá ngon nhất khi vào đúng mùa. Với vùng biển miền Trung, mỗi thời điểm trong năm có những loại cá đặc trưng. Cá thu, cá nục, cá ngừ thường nhiều vào mùa biển thuận gió. Cá nhiều thì tươi hơn và giá cũng mềm hơn.
Bạn có thể hỏi người bán về giờ cá lên bờ. Cá về sớm buổi sáng là cá tươi nhất. Chúng tôi thường đến chợ trước 7 giờ để chọn được những con cá ưng ý khi thực hành cách chọn cá tươi.
Một số gợi ý cho từng loại cá.
- Cá thu: thân chắc, bụng sáng, nên chọn con cỡ vừa để thịt không quá dai.
- Cá nục: mình tròn, mắt trong, thích hợp kho hoặc chiên.
- Cá ngừ: thịt đỏ sậm tự nhiên, không thâm đen, ưu tiên khúc cắt còn ẩm.
Nếu ngày biển động mà cá vẫn nhiều bất thường, hãy kiểm tra kỹ nguồn gốc. Cá đông lạnh rã đông thường mềm và nhiều nước hơn cá tươi thật.
Có cá tươi rồi, bạn có thể thử món cá thu kho rim tiêu đậm đà cho bữa cơm gia đình. Thêm công thức khác ở mục Hải sản và rau củ quả. Ngoài ra, bạn có thể tìm hiểu thêm về thực phẩm sạch Quảng Ngãi để chọn nguồn mua đáng tin cậy.
Mỗi lần mua, bạn hãy thử đổi sạp một vài lần để so sánh. Cá tươi thật sẽ cho bạn cảm giác khác hẳn khi nấu.
Lưu ý an toàn khi mua cá
An toàn thực phẩm bắt đầu từ lúc mua. Nên mang túi giữ lạnh nếu đường về xa. Tách cá sống với rau ăn liền. Rửa tay, dao, thớt thật sạch sau khi sơ chế. Bạn có thể xem thêm hướng dẫn chung trên trang của Tổ chức Y tế Thế giới.
Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người có bệnh nền nên ăn cá nấu chín kỹ. Với những trường hợp cần chế độ riêng, hãy hỏi ý kiến bác sĩ.
Tóm gọn cách chọn cá tươi
Hãy nhớ ba bước: nhìn mang, nhìn mắt và ấn thử thân cá. Kết hợp với mùi và giờ cá về, bạn sẽ mua được những con cá ngon cho bữa cơm gia đình. Thói quen này tốn vài phút nhưng mang lại bữa ăn an tâm.
