Cách chọn cá tươi sống: nhìn mắt, mang, thịt đúng cách

Tin tức7 phút đọc

Muốn biết cách chọn cá tươi sống? Đội ngũ Naganic chia sẻ cách nhìn mắt, mang, thịt và mùi để đi chợ, mua online luôn chọn được cá ngon cho cả nhà.

Mỗi lần đứng trước quầy cá, đội ngũ bên mình thấy không ít bà nội trợ lúng túng. Con nào cũng bóng, con nào trông cũng na ná nhau. Thế nhưng cá tươi sống quyết định cả chất lượng bữa cơm, từ vị ngọt của thịt đến độ an toàn khi ăn. Vì vậy, chúng tôi muốn chia sẻ lại thứ tự kiểm tra mà chúng tôi vẫn làm mỗi ngày, để bạn có thể áp dụng ngay khi đi chợ hay đặt cá online. Đây cũng là một phần nhỏ trong hành trình chọn thực phẩm sạch cho gia đình mình.

Cá tươi sống là gì và nên nhìn vào đâu trước tiên

Cá tươi sống là cá còn khỏe, hoặc vừa mới chết nhưng vẫn giữ được độ săn chắc tự nhiên. Khó nhất là phân biệt cá vừa cập bến với cá đã để qua đêm. Bề ngoài hai con có thể rất giống nhau, nên đừng vội tin vào cảm giác đầu tiên.

Chúng tôi thường dựa vào ba thứ: mắt, mang và thịt. Mắt cho biết con cá đã để lâu hay chưa. Mang phản ánh tình trạng hô hấp và độ sạch. Thịt cho biết độ đàn hồi, thứ khó giả nhất. Cả ba cùng nhìn một lúc sẽ cho kết quả đáng tin hơn nhiều so với chỉ nhìn một chỗ.

Mùi cũng là một tín hiệu quan trọng. Cá tươi có mùi biển hoặc mùi nước sông rất nhẹ, gần như không gắt. Nếu ngửi thấy mùi khai, chua hay tanh nồng, bạn nên dừng lại và chọn con khác.

Cần nhớ rằng cá mất tươi rất nhanh khi để ở nhiệt độ phòng. Chỉ vài tiếng là thịt bắt đầu mềm, mang chuyển thâm. Sau khi mua, bạn nên đưa cá về nhà và sơ chế ngay để giữ được vị ngon.

Quan sát cá còn sống trước khi chạm tay vào

Cá sống khác cá chết ở chỗ nó vẫn phản ứng với môi trường xung quanh. Một con cá khỏe sẽ quẫy đuôi, mang đóng mở đều khi được đưa lên khỏi nước. Đây là cách đơn giản nhất mà ai cũng làm được ngay tại chợ, không cần kinh nghiệm nhiều.

Nếu cá còn nằm trong bể, hãy đứng quan sát một lúc. Cá khỏe bơi nhanh, linh hoạt và tránh được tay người bán. Cá yếu thường nổi lờ đờ ở mặt nước hoặc nằm im dưới đáy bể, không còn phản xạ rõ rệt.

Có một lỗi chúng tôi hay gặp là nhầm cá đang bị lạnh với cá yếu. Một số chủ hàng để cá trong nước lạnh cho chúng chậm lại, khiến người mua tưởng cá không còn tươi trong khi nó vẫn ổn. Ngược lại, cũng có trường hợp cá bị làm cho lừ đừ để trông hiền hơn. Vì vậy, bạn nên nhờ người bán đổ cá sang chậu nước sạch rồi quan sát lại vài phút.

Mắt cá cho biết con cá đã để lâu hay chưa

Mắt là chỗ dễ nhìn thấy nhất, nhưng cũng khó giấu nhất khi cá đã để lâu. Mắt cá tươi thường trong, hơi lồi, đồng tử đen rõ và có lớp bóng nước tự nhiên. Khi nhìn nghiêng, bạn sẽ thấy mắt như có một lớp ánh nước mỏng.

Mắt đục, lõm sâu hoặc phủ màng trắng là dấu hiệu cá đã qua nhiều giờ. Nước trong mắt cá bốc hơi dần nên mắt xẹp xuống. Đó là lý do nhiều người gọi mắt là chỗ “lộ tuổi” của con cá.

Một ví dụ thực tế: đội ngũ bên mình từng đặt hai con cá điêu hồng cạnh nhau, một con mới về sáng và một con để qua đêm. Con mới có mắt sáng và căng, còn con kia đã xẹp và hơi trắng. Chỉ cần đặt cạnh nhau là thấy khác biệt ngay, và đó cũng là bài học để chúng tôi luôn so sánh trước khi chọn.

Mang và da cá giúp loại bỏ cá đã ươn

Mang là bộ phận lọc oxy của cá nên phản ánh khá rõ tình trạng sức khỏe. Mang cá tươi có màu đỏ hồng hoặc đỏ tươi, sạch nhớt. Khi mở nắp mang, sợi mang còn ẩm, đều màu và không dính.

Mang thâm đen, nhớt đặc hoặc có mùi chua là cá đã ươn. Đừng nghĩ mang đen chỉ do bụi bẩn, vì khi cá chết lâu, máu trong mang đã biến đổi và không thể phục hồi lại được.

Da cũng cho thấy nhiều điều. Da sáng bóng, vảy bám chắc là tốt. Nếu vảy bong thành từng mảng, da xỉn hoặc có lớp nhớt dày, bạn nên bỏ qua con đó.

Ấn thịt và ngửi mùi để kiểm tra lần cuối

Thịt cá tươi có độ đàn hồi tự nhiên. Dùng ngón tay ấn nhẹ vào thân cá: nếu thịt lún xuống rồi trả về nhanh thì còn tươi. Nếu ấn xong để lại vết lõm lâu không hồi, cá đã mềm và không nên mua.

Mùi là bước kiểm tra cuối cùng. Mùi tươi nhẹ, dễ chịu, còn mùi tanh gắt hay chua là dấu hiệu cảnh báo. Bạn cứ đưa cá lại gần mũi để ngửi. Người bán tử tế sẽ không phiền, vì họ hiểu khách đang cẩn thận với bữa ăn của gia đình.

Chọn cá ở chợ, siêu thị hay mua online

Mỗi nơi mua có điểm mạnh và điểm yếu riêng, nên cách chọn cũng khác đi. Ở chợ truyền thống, nên đi vào buổi sáng sớm khi cá vừa cập bến. Lúc này cá còn tươi nhất và bạn có nhiều lựa chọn hơn hẳn.

Ở siêu thị, việc đầu tiên là xem ngày đóng gói trên nhãn. Nên chọn khay ít nước đọng, vì nước đọng nhiều thường là dấu hiệu cá đã tan đá hoặc để lâu trong nhiệt độ không ổn định.

Mua online thì rủi ro lớn nhất là không cầm được cá trên tay. Hãy yêu cầu người bán quay video cận cảnh mắt, mang và thịt, và ưu tiên đơn vị giao trong ngày để cá không nằm lâu trong hộp xốp. Khi mua hải sản online, bạn cũng có thể tham khảo thêm các công cụ hỗ trợ tìm hiểu thông tin như MONA AI để so sánh sản phẩm rõ ràng hơn trước khi quyết định. Nếu muốn tìm hiểu thêm cách chọn các loại thực phẩm khác, bạn có thể đọc cách chọn thịt heo sạch: 5 dấu hiệu nhận biết tại chợ.

Những lỗi thường gặp khi mua cá và cách xử lý

Lỗi phổ biến nhất là cá bị ướp đá khiến trông rất tươi. Đá lạnh làm mang đỏ và thịt cứng lại nên người mua dễ tưởng cá mới cập bến. Cách xử lý là nhấc cá lên, kiểm tra mang và bụng. Nếu mang tái hoặc bụng mềm bất thường thì nên tránh.

Một lỗi khác là cá bị ngâm hóa chất khiến thân cứng bất thường. Những con như vậy thường có mắt đục, thân cứng mà không đàn hồi. Dù giá có rẻ đến đâu, bạn cũng đừng mua những con vừa cứng vừa đục mắt.

Lỗi thứ ba là mua quá nhiều rồi để tủ lạnh quá lâu. Cá tươi nên được chế biến trong một đến hai ngày. Nếu chưa dùng ngay, bạn nên sơ chế và cấp đông đúng cách thay vì để nguyên trong ngăn mát, vì như vậy chất lượng giảm rất nhanh.

Bảo quản cá sau khi mua để giữ vị ngon

Mua cá tươi mà bảo quản sai thì cũng uổng công. Trước khi cất, bạn rửa nhanh cá bằng nước lạnh rồi để ráo. Đừng ngâm cá lâu trong nước vì thịt sẽ hút nước và mất vị ngọt tự nhiên.

Sau khi ráo nước, bọc kín cá và để ở ngăn mát. Cá nguyên con nên dùng trong vòng 24 giờ. Cá phi lê mỏng dễ hỏng hơn nên cần dùng sớm hơn nữa. Nếu cần cấp đông, bạn có thể tham khảo thêm cách bảo quản thịt đông lạnh đúng cách, giữ dinh dưỡng để giữ được chất lượng lâu hơn.

Gợi ý chọn một số loại cá phổ biến ở Việt Nam

Mỗi loại cá có đặc điểm riêng nên bạn nên biết vài dấu hiệu chính. Cá lóc thân tròn, da đen bóng, mắt sáng là dấu hiệu tốt. Cá basa thân dài, thịt trắng nên chọn con có màu da sáng và không nhớt. Cá điêu hồng có mắt sáng và mang đỏ rõ. Cá thu cần kiểm tra da óng ánh và thịt săn chắc khi ấn nhẹ.

Điều quan trọng là đừng nhầm các loại có hình dáng giống nhau. Hỏi tên loài và nhìn kỹ màu da là cách an toàn nhất, nhất là khi mua ở những nơi bạn chưa quen.

Câu hỏi thường gặp

Cá đông lạnh rã đông có còn ngon không?

Vẫn ngon nếu được cấp đông ngay khi còn tươi và rã đông đúng cách. Tuy nhiên độ tươi sẽ kém cá sống. Bạn nên rã đông trong ngăn mát, không dùng nước nóng và chế biến ngay sau khi rã để giữ hương vị tốt nhất.

Làm sao biết cá đã bị ngâm hóa chất?

Cá như vậy thường có thân cứng bất thường, mắt đục và mùi lạ. Nếu nghi ngờ, hãy chọn nơi mua uy tín và tránh những con có biểu hiện quá bất thường so với các con khác trong cùng thau hay bể.

Mua cá về chưa dùng ngay nên làm gì?

Rửa nhanh, để ráo, bọc kín và cất ngăn mát. Nếu chưa dùng trong 24 giờ, nên sơ chế rồi cấp đông để giữ chất lượng.

Cá tươi có mùi tanh nhẹ có bình thường không?

Có. Cá tươi vẫn có mùi biển hoặc nước sông nhẹ, đó là mùi tự nhiên. Điều cần tránh là mùi tanh gắt, khai hoặc chua, vì đó là dấu hiệu cá đã để lâu.

Thuộc chuyên mục

Tin tứcXem thêm bài

Đọc tiếp

Xem tất cả bài viết